Yatırıma Verilen En Büyük Destek Programı Yeniden Başlıyor !

Yatırıma Verilen En Büyük Destek Programı Yeniden Başlıyor !

31.05.2017 10:51

Türkiye’de Ar-Ge kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler ve yapılan yatırımlara devlet desteği ve teşvikleri gün geçtikçe artmaktadır. Gerek girişimciler gerekse büyük ölçekli firmalar Ar-Ge çalışmalarını fikir aşamasından üretim aşamasına kadar her safhası için devlet destekleriyle fonlayabilmektedirler. Ar-Ge projesi için yatırım yapmak isteyen, üretim aşamasına gelmiş girişimciler ve kuruluşlar için  geri ödemesiz/karşılıksız nakit destek sağlayan ilk ve tek destek programı ise Teknolojik Ürün Yatırım (Teknoyatırım) Destek Programı’dır.

Teknoyatırım Destek Programı, Ar-Ge ve yenilik projesi/faaliyeti çıktılarının ticarileşmesi ve yatırımı noktasında destek programlarına duyulan ihtiyaçtan yola çıkılarak Bilim, Sanayi ve Teknolojik Bakanlığı (BSTB) tarafından hazırlanmıştır. Bu programla teknoloji tabanlı ürünlerin üretimine yönelik yatırımların desteklenmesi hedeflenmektedir. 

İlk defa 2014 yılında açılan bu programın ilk çağrısında toplam 182 Ar-Ge projesinin üretime dönüşmesi için başvuru alınmış, 87 proje desteklenmeye uygun bulunmuştur. İlk çağrıya ve sonrasında açılan diğer 2 çağrıya ilişkin istatistikler aşağıdaki gibidir:

BAŞVURU DÖNEMİ

TOPLAM BAŞVURU SAYISI

DESTEKLENMEYE UYGUN BULUNAN PROJE SAYISI

SÖZLEŞME YAPILAN İŞLETME SAYISI

BAKANLIK DESTEK TUTARI (TL) (YAKLAŞIK)

TOPLAM YATIRIM TUTARI (TL) (YAKLAŞIK)

2014 (I. ÇAĞRI)

182

87

78

72 Milyon

200 Milyon

2015 (II. ÇAĞRI)

112

57

53

44 Milyon

121 Milyon

2015 (III. ÇAĞRI)

133

80

73

94 Milyon

259 Milyon

TOPLAM

427

224

204

210 Milyon

580 Milyon


Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teknoyatırım Destek Programı, Çevrimiçi https://teknoyatirim.sanayi.gov.tr/Upload/SingleFile/Dosya-433-734.pdf

Teknoyatırım Destek Programı kapsamında  mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere 10 Milyon Türk Lirasına, büyük işletmelere ise 3 Milyon Türk Lirasına kadar geri ödemesiz destek/hibe sağlanmaktadır. “Makine Teçhizat” ve “İşletme Gideri” olmak üzere 2 destek tipi bulunan Teknoyatırım Destek Programında bu destek unsurlarından faydalanmak için yapılması gereken yatırım limitleri ise farklılaşmaktadır. 

İŞLETME SINIFLARINA GÖRE DESTEK UNSURLARI VE ÜST LİMİTLERİ

Destek programı kapsamına giren teknolojik ürünler aşağıdaki gibidir;
Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından desteklenen sanayiye yönelik, Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,
Teknoloji geliştirme bölgelerinde (TGB)/Teknoparklarda yer alan işletmelerin, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,
Kamu araştırma enstitülerinde/merkezlerinde/altyapılarında Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,
Öz kaynaklar kullanılarak yapılan Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve patenti alınan veya TÜBİTAK tarafından onaylanan teknolojik ürünler,

Teknoyatırım Destek Programına yönelik geçtiğimiz aylarda çok yeni birkaç değişiklik olmuştur. Söz konusu değişiklik sonrası; 
Programa zaman ve çağrı bağımsız şekilde yıl içerisinde sürekli olarak başvuru yapılabilecek
İşletmenin talep etmesi halinde destek üst limitinin %25’ine kadar teminat karşılığında ön ödeme verilebilecek
Destek oranları ve tutarları arttırılarak programın daha geniş ölçekte uygulanması ve tabana yayılması sağlanacaktır.

Çalışmamızın başında Türkiye’de Ar-Ge çalışmalarının her aşamasının desteklendiğini söylemiştik. Bu bilgiyi şu şekilde örnekleyerek teyit edebiliriz; 

1.Aşama-Proje Fikrinin Oluşması-Şirket Kurma: BSTB-TÜBİTAK, proje fikrini 1512 Teknogirişim Sermaye Desteği Programı ile fonlamaktadır. Proje fikrini analiz edip başvurusunu kabul ettiği iş fikirlerine şirket kurma desteği vermektedir.
2.Aşama- Sermaye Şirketlerinin Ar-Ge Projelerinin Desteklenmesi: BSTB, TÜBİTAK/TEYDEB Programları kapsamında, KOSGEB, Kalkınma Ajansı gibi bir çok kamu kurumu Ar-Ge projelerini belli oranlarla geri ödemesiz olarak desteklemektedir. 
3.Aşama- Ar-Ge Projeleri Sonucu Ortaya Çıkan Ürününün Yatırımı: BSTB, Teknoyatırım Destek Programı kapsamında Ar-Ge çalışmaları sonucunda ortaya çıkan ürünlerinin yatırım harcamaları için firmaları desteklemektedir. Ayrıca söz konusu Ar-Ge projeleri sonucu elde edilen teknolojik ürün yatırımının, TGB yönetici şirketinin uygun bulması ve BSTB’nin izin vermesi şartıyla TGB’de gerçekleştirilmesi de mümkündür.
4.Aşama-Ar-Ge İçeriği Yüksek, Bölgesel ve Stratejik Yatırımların Desteklenmesi: Ekonomi Bakanlığı’nın Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma- geliştirme içeriği yüksek bölgesel ve büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi, uluslararası doğrudan yatırımların artırılması, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına yönelik destekleri bulunmaktadır. Bu kapsamda KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz desteği, sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi desteği, gelir vergisi stopaj desteği, yatırım yeri tahsisi ve KDV iadesi gibi çeşitli destek unsurları bulunmaktadır. 

Görüldüğü üzere Türkiye’de yatırım aşamasına gelmiş bir teknolojik ürün için yukarıda bahsedilen 3. ve 4. aşamalardaki kamu desteklerinden faydalanılarak  süreçte yaşanan gerek finansman bulmadaki zorluklar gerekse de devlete karşı sorumluluklar bir nebze azaltılmaya çalışılmaktadır. 

Bu kapsamda 3.aşamada Ekonomi Bakanlığı’ndan alınacak yatırım teşvik belgesi ile yatırım sırasında ihtiyaç olunan yer tahsis edilebilir, üretim için gerekli olan makine ve teçhizat alımları KDV’den istisna edilebilir, yatırımdan elde edilen kazançla sınırlı olmak üzere kurumlar vergisi istisnası tanınabilir ve yatırım için özel önem taşıyan, belirli sayıda her bir nitelikli personel için 5 yılı geçmemek üzere ücret desteği sağlanabilir. 

4.aşamadaki Teknoyatırım Desteği ile de eğer teşvik belgesi alınan yatırım, Ar-Ge ürün yatırımı ise bu yatırım için temin edilmesi gereken makine ve teçhizatlara KOBİ’ler için en fazla 8 Milyon TL, büyük işletmeler için de 3 Milyon TL’ye kadar hibe desteği alınabilmektedir. Ayrıca üretim aşamasındaki işletme dönemine ait enerji, personel ve kira gibi giderler için de sağlanan desteklerle birlikte bu destek tutarı 10 Milyon TL’ye kadar yükselebilir. Böylelikle bir yatırım yaparken, fabrika kurarken katlanılan vergisel yükümlülükler yatırım teşvik sistemi ile sübvanse edilebilirken, Teknoyatırım Destek Programı ile de yatırım için gerekli nakit ihtiyacı karşılanabilmektedir. 

Sonuç
2014 yılından beri yürürlükte olup şimdiye kadar 3 çağrı açan ve Haziran ayında çağrı bağımsız olarak tekrar başvuru alacak Teknoyatırım Destek Programı ile yeni bir teknolojik ürünün ticarileştirilmesi, ülke ekonomisine katma değer oluşturulması, uluslararası pazarda yer alarak teknolojik ürün ihracatına öncülük edilmesi ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere geleceğe dönük Ar-Ge kültürünün benimsetilmesi hedeflenmiştir. Umarız hedeflenen amaca ulaşılır ve projesine hayat verip onu diriltmek isteyen tüm girişimciler bu destekten ve kendilerine sağlanan olanaklardan faydalabilirler. 

Kaynakça
- Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Uygulama Usul Ve Esasları
- Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Hakkında Yönetmelik
- 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2012/1 Sayılı Tebliğ (Son değişikliklerin dercedildiği Karar ve Tebliğ)  

Sinem Bayraktar
Raporlama Uzmanı

5N1K

Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

SİSTEM MEDYA

Sizin İçin Hazırladığımız Basılı ve Görsel Yayınlara Buradan Ulaşabilirsiniz



TIKLAYINIZ
Size yardımcı olabileceğimiz her konuda danışmanlarımıza ulaşmak için.