VERGİLERE YÖNELİK TEŞVİK DÜZENLEMELERİ MECLİSTE!

Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifi, Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü artırmayı, teknoloji girişimciliği ekosistemini desteklemeyi ve ülkeye döviz girişini teşvik etmeyi amaçlayan kapsamlı ekonomik düzenlemeler içermektedir.

Yasa teklifi Komisyon sürecinden sonra genel kurulda görüşülecek akabinde Cumhurbaşkanı onayından sonra Resmî Gazete’de ilan edilerek yürürlüğe girecektir. Sürece dair gelişmeleri paylaşmaya devam ediyor olacağız.

İşte kaynaklar doğrultusunda madde madde detaylı özet, yapılan değişiklikler ve teşvik kapsamına alınan unsurlar:

VERGİ VE AMME ALACAKLARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

• Amme Alacaklarında Taksit ve Teminat: 6183 sayılı Kanun kapsamında yapılacak tecillerde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta; teminatsız tecil tutarı ise 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltilmektedir.

• İhracatçılara Kurumlar Vergisi İndirimi: İmalatçı ihracatçıların ihracat kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranı %25 yerine %9 (16 puan indirimli), diğer ihracatçıların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına ise %14 (11 puan indirimli) olarak uygulanacaktır.

• Varlık Barışı (Milli Ekonomiye Kazandırma): Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerini 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirmeleri ve Türkiye’ye getirmeleri teşvik edilmektedir.
  
        • Varlıkların tutulma süresine göre vergi oranları %0 ile %4 arasında değişmektedir (örneğin 5 yıl tutma taahhüdüne %0 vergi).
  
        • Şartlar sağlandığında bu varlıklar için vergi incelemesi veya tarhiyatı yapılmayacaktır.

Önemli Notlar:

• Kapsam: Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerini kapsar.
• Son Başvuru Tarihi: Varlıkların 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirilmesi ve Türkiye’ye getirilmesi gerekmektedir.
• Vergi Güvencesi: Şartlar sağlandığı takdirde, bildirilen bu varlıklar için vergi incelemesi veya tarhiyatı yapılmayacaktır

TEKNOLOJİ VE GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİ TEŞVİKLERİ

• Tekno girişim Çalışanlarına Hisse Senedi İstisnası: Tekno girişim şirketlerinde çalışanlara bedelsiz veya indirimli verilen pay senetlerindeki vergi istisnası üst sınırı, çalışanın yıllık brüt ücretinin iki katına çıkarılmıştır. Ayrıca, vergi avantajından tam yararlanmak için gereken pay senetlerini elde tutma süreleri kısaltılmıştır (tam istisna için 3 yıldan 2 yıla düşürülmüştür).

• Paya Dönüştürülebilir Borç Sözleşmesi: “Tekno girişim rozeti” sahibi halka açık olmayan şirketlerin, yatırım almalarını kolaylaştırmak amacıyla paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi enstrümanını kullanabilmeleri sağlanmış ve bu süreçteki sermaye artırımları Türk Ticaret Kanunu’ndaki bazı kısıtlamalardan muaf tutulmuştur.

• Dijital Şirket Muafiyetleri: “Dijital Şirket” tanımına uygun kurulan girişimlerin, kuruluşta oda kayıt ücretinden ve işletme döneminde 3 yıl boyunca oda aidatlarından muaf tutulması öngörülmektedir.

YATIRIM VE HİZMET İHRACATI TEŞVİKLERİ

• Nitelikli Hizmet Merkezleri (NHM): En az üç ülkede aktif olan uluslararası firmalara hizmet veren ve gelirinin %80’ini yurt dışından elde eden bu merkezler teşvik kapsamına alınmıştır.

• • Kurumlar Vergisi: Bu merkezlerin yurt dışından elde ettikleri kazançlarına %95 (İstanbul Finans Merkezi – İFM bünyesindeyse %100) kazanç indirimi sağlanmaktadır.

• • Personel İstisnası: Bu merkezlerde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katına (İFM’dekiler için 5 katına) kadar olan kısmı gelir vergisinden müstesna tutulacaktır. Ayrıca bu ücretlere damga vergisi istisnası da getirilmiştir.

Gelir vergisi indirimindeki genişlemenin detayları kaynaklar doğrultusunda şu şekildedir:

• Kapsamın Genişletilmesi: Daha önce belirli sınırlamalara tabi olan bu indirim, artık tüm İFM katılımcılarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
• Gelir Vergisi İstisnası Sınırı: İFM katılımcısı olan merkezlerde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin, brüt asgari ücretin 5 katına kadar olan kısmı gelir vergisinden müstesna tutulacaktır.
• Damga Vergisi Muafiyeti: Bu kapsamdaki personelin ücret ödemelerine ayrıca damga vergisi istisnası da getirilmiştir.
• Diğer Merkezlerle Karşılaştırma: İFM dışındaki “Nitelikli Hizmet Merkezleri” (NHM) için bu istisna sınırı asgari ücretin 3 katı olarak belirlenmişken, İFM katılımcıları için bu avantaj 5 katı olarak daha yüksek bir seviyede tutulmuştur
• Transit Ticaret Kazanç İndirimi: Transit ticaretten elde edilen kazanç indirim oranı %95’e çıkarılmış; İFM katılımcıları için bu oran %100 olarak belirlenmiştir.

YURT DIŞI KAYNAKLI KAZANÇLARA İLİŞKİN YENİ İSTİSNALAR

• Yeni Yerleşenlere Yurt Dışı Kazanç İstisnası: Son üç yılda Türkiye’de yerleşik olmayan gerçek kişilerin, Türkiye’ye geldikten sonra Türkiye dışından elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacaktır. Bu kişilerin Türkiye içindeki gayrimenkul veya menkul sermaye iradı kazançları bu istisnayı bozmayacaktır.

Bu istisnanın detayları şöyledir:

Yararlanma Şartları ve Kapsam

• Kimler Yararlanabilir: Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı bulunmayan ve vergi mükellefiyeti olmayan gerçek kişiler bu istisnadan faydalanabilir.
• İstisna Konusu: Bu kişilerin Türkiye dışında (yurt dışından) elde ettikleri her türlü kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesnadır.
• Süre: İstisna, Türkiye’ye yerleşildiği tarihten itibaren 20 yıl boyunca geçerlidir.
• Türkiye İçindeki Yatırımların Durumu: Kişilerin Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı (kira), menkul sermaye iradı (faiz, kar payı) veya değer artışı kazançları nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, bu istisnadan yararlanmalarına engel teşkil etmez. Ancak, bu yurt içi kazançlar istisna kapsamında değildir ve genel hükümlere göre vergilendirilir.

Vergilendirme ve Beyan Usulü

• Beyanname Verme: İstisna kapsamındaki yurt dışı kazançlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez; başka gelirler için beyanname verilmesi durumunda da bu kazançlar beyannameye dahil edilmez.
• Gider ve Maliyetler: İstisna edilen bu kazançlara ilişkin gider ve maliyetler, Türkiye’deki vergiye tabi diğer kazançların tespitinde indirim olarak dikkate alınamaz.
• Yurt Dışında Ödenen Vergiler: Yurt dışındaki bu kazançlar için mahalli olarak ödenen vergiler, Türkiye’de tarh edilen vergilerden mahsup edilemez.
• Şartların İhlali: İstisna şartlarının taşınmadığının sonradan tespiti halinde, tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı (vergi kaybı) sayılır.

Ek Teşvikler ve Uygulama

• Veraset ve İntikal Vergisi Avantajı: Bu istisnadan yararlanan kişilerin, istisna süresi içinde yurt dışındaki mal intikallerinde (miras veya bağış) vergi oranı %1 olarak uygulanacaktır.
• Yürürlük Tarihi: Bu düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yürürlüğe girecektir.
• Yetki: Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

İstanbul Finans Merkezi (İFM) Düzenlemeleri

• Süre Uzatımı: İFM katılımcılarına sağlanan %100 kurumlar vergisi indirimi süresi 2047 yılına kadar uzatılmıştır.
• Harç Muafiyeti: Kuruluş ve izinler için sağlanan 5 yıllık finansal faaliyet harcı muafiyeti 20 yıla çıkarılmıştır.
• Personel İndirimi: Yurt dışı tecrübesi olan personele uygulanan gelir vergisi indirimi kapsamı, tüm İFM katılımcılarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.