KOBİ Tanımı ve KOBİ Beyannamesi Doldurulurken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

KOBİ Tanımı ve KOBİ Beyannamesi Doldurulurken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

24.04.2016 18:41

Ülke ekonomilerine potansiyel katkıları oldukça yüksek olan ve girişimciliğin olağan ve önemli bir sonucu olarak ortaya çıkan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) Türkiye ekonomisinde de büyük bir öneme sahiptir. Peki, Türkiye’deki toplam işletme sayısının %99,8’ini oluşturan, istihdamın %75,8’ini barındıran ve 2013 yılında ihracatın %59,2 ’sini gerçekleştirmiş KOBİ’ler kimdir ve KOBİ olmanın ayrıcalıkları nelerdir?
AB mevzuatına uyum çalışmaları çerçevesinde KOBİ’lerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik Türkiye’de 2005 yılında yayımlanmış, 4 Kasım 2012 tarihinde ise revize edilmiştir.

Yayımlanan ilk yönetmelikte 250 kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu 25 milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler olarak tanımlanan KOBİ’ler için aranılan kriterlerde 2012 yılında değişiklik yapılmış, yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi birinin 40 milyon Türk Lirası'nı aşmaması KOBİ olmak için gerekli koşullardan biri haline getirilmiştir. Son tahlilde yönetmelikte mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletme olarak sınıflandırılan ekonomik birimler veya girişim olan KOBİ’ler için kriterler aşağıdaki tablodaki gibidir;

Kriter​

Mikro Ölçekli KOBİ ​

Küçük Ölçekli KOBİ ​

Orta Ölçekli KOBİ ​

Çalışan Personel Sayısı ​

‹ 10 ​

‹ 50 ​

‹ 250​

Yıllık Net Satış Hâsılatı​

≤ 1 Milyon TL ​

≤ 8 Milyon TL ​

≤ 40 Milyon TL​

Yıllık Mali Bilanço Toplamı​

≤ 1 Milyon TL ​

≤ 8 Milyon TL ​

≤ 40 Milyon TL​

Türkiye ekonomisinde bu denli büyük bir yeri olan ve sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada ekonominin temelini oluşturan KOBİ'lere yönelik her ülkenin kendine özgü destekleri ve teşvik programları vardır. Bu destek ve teşvik programlarından firmaların faydalanılabilmesi için ise tek kriter KOBİ olmaktır. Yukarıda bahsettiğimiz koşulları sağlayan firmalar Türkiye’deki ve AB ülkelerindeki destek programlarına KOBİ olarak başvuru yapabilmekte ve KOBİ olmalarından dolayı kendilerine sağlanan avantajları kullanabilmektedirler.

Söz konusu avantajlardan bir kısmı KOBİ’lerin Ar-Ge çalışması yaptığı müddetçe verilen destek ve teşviklerdir ki Türkiye’de Ar-Ge çalışmalarına geri ödemesiz destek sağlayan en büyük kurum TÜBİTAK’tır. TÜBİTAK’ın en az 500.000,00 TL bütçeyle başvurulabilecek programlarından, KOBİ’ler %75 oranında hibe alabiliyorlarken büyük ölçekli firmalara sağlanan destek oranları %40 ile %60 arasında değişmektedir. Ayrıca Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı’nın (KOSGEB) Kredi Faiz Desteği, Girişimcilik Destek Programı ve Ar-Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı gibi sadece KOBİ’lere sağlanan pek çok destek programı da mevcuttur.

Yukarıda bahsettiğimiz destek ve teşviklerden KOBİ’lerin faydalanması için ilk yapılması gereken; KOBİ Beyannamesinindoldurulmasıdır. KOBİ Beyannamesi, KOSGEB veri tabanına kayıtlı işletmelerin KOSGEB ve Türkiye’deki diğer kamu kurum ve kuruluşlarının (TÜBİTAK gibi) desteklerine başvurabilmeleri için her yıl 1 kez KOSGEB'e teslim etmeleri gereken bir belgedir. KOBİ statüsündeki firmalar destek programlarına başvururlarken doldurmakla yükümlü oldukları KOBİ Beyannamesini yönetmelikteki hususları dikkate alarak düzenlemeli, bağımsız, ortak, bağlı işletme gibi işletme türü seçimlerini doğru yapmalıdırlar.

KOBİ yönetmeliğine göre işletme türü seçilirken Bağımsız, Ortak ve Bağlı İşletme statülerinden hangisinin firmaya uygun olduğu konusunda karar aşamasında yaşanan en büyük sıkıntı şirket ortaklarından birisi tüzel kişiliğe haiz ise beyannameyi doldururken verilere nasıl ulaşacakları konusunda yaşanmaktadır. Bu verileri doldururken dikkat edilmesi gereken husus KOBİ olduğu ileri sürülen işletmenin verilerine (çalışan sayısı, yıllık net satış hasılatı, mali bilanço toplamı), varsa herhangi bir ortak veya bağlı işletmesinin verilerinin eklenmesidir. Eklenecek oran, oy hakkı veya sermayedeki hisselerin (hangisi büyükse) oranı kadar olacaktır.

Bir diğer önemli husus ise; KOBİ olan işletmelerin hesap dönemleri içerisinde KOBİ statüsünde meydan gelen değişimlerle ilgilidir. Firmaların sınıf değiştirmeleri ya da KOBİ vasfını kaybetmeleri konusunda esas olan; hesaplarının kapanış tarihinde, işletme sınıfları ve KOBİ vasfı belirlenirken dikkate alınan kriterlerden herhangi birinin, birbirini takip eden iki hesap döneminde de kaybedilmesidir. Böyle bir durumda firma KOBİ statüsünden çıkacak ve KOBİ olmanın avantajlarından faydalanamayacaktır.

KOBİ olmanın kriterleri ve KOBİ Beyannamesi ile ilgili bilgi amaçlı hazırlamış olduğumuz bu çalışmanın KOBİ’lerin kendilerini tanımada ve KOBİ Beyannamesini doldurmalarında yardımcı olmasını diliyoruz. Ayrıca makalemizin başında belirttiğimiz gibi KOBİ'lerin verimliliklerinin, rekabet güçlerinin ve katma değerdeki paylarının arttırılması, ihracata yönelik üretim ve Ar- Ge araştırmalarına yönlendirilmelerinin de Türkiye’nin belli başlı hedeflerinden biri olması gerektiğine inanıyoruz.

Kaynaklar:
TÜİK, Haber Bülteni, Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri, 2014.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/11/20121104-11.htm.
AB ülkelerinde KOBİ Tanımı için bkz: European Commission, SME Definition; Çevrimiçi, http://ec.europa.eu/ enterprise /policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm

Yazan: Sinem Bayraktar / Sistem Global Danışmanlık

5N1K

Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

SİSTEM MEDYA

Sizin İçin Hazırladığımız Basılı ve Görsel Yayınlara Buradan Ulaşabilirsiniz



TIKLAYINIZ
Size yardımcı olabileceğimiz her konuda danışmanlarımıza ulaşmak için.